Xarici vətəndaş yalnız qanunda nəzərdə tutulmuş əsas olduqda və müəyyən edilmiş prosedurla Gürcüstandan məcburi çıxarıla bilər. Deportasiya sadəcə vizanın bitməsi ilə məhdudlaşmır: qanunsuz girişdən dövlət təhlükəsizliyi və saxta sənədə qədər bir sıra hallar mövcuddur.

Deportasiya üçün qanuni əsaslar

“Əcnəbilərin və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin hüquqi vəziyyəti haqqında” Qanunun 51-ci maddəsinə görə əcnəbi aşağıdakı hallarda deportasiya edilə bilər:

  1. Gürcüstana qanunsuz daxil olubsa;
  2. ölkədə sonrakı qalması üçün qanuni əsas artıq yoxdursa;
  3. dövlət təhlükəsizliyi, ictimai təhlükəsizlik və ya hüquq qaydası üçün təhlükə yarada biləcəyini düşünməyə kifayət qədər əsas varsa;
  4. deportasiya vətəndaşların və Gürcüstanda qanuni yaşayan şəxslərin sağlamlığını, hüquqlarını və qanuni maraqlarını qorumaq üçün zəruridirsə;
  5. Gürcüstan qanunvericiliyini müntəzəm pozursa;
  6. giriş və ya qalma hüququnu saxta və ya etibarsız sənədlə əldə edibsə;
  7. cinayətə görə penitensiar müəssisədə cəza çəkirsə — cəzanı bitirdikdən və ya azad edildikdən dərhal sonra;
  8. azadlıqdan məhrumetmə ilə bağlı olmayan cəza və ya şərti məhkumluq tətbiq edilibsə, qanunda göstərilən mərhələdə.

Qərarı kim verir?

Qanunsuz giriş və qanuni qalma əsasının olmaması hallarında deportasiya qərarını Gürcüstan Daxili İşlər Nazirliyinin səlahiyyətli orqanı verir. Təhlükəsizlik, hüquqların qorunması, sistematik qanun pozuntusu, saxta sənəd və cinayət cəzası ilə bağlı digər əsaslarda DİN-in vəsatəti əsasında qərarı rayon/şəhər məhkəməsi verir.

Ölkədə qalma müddəti keçərsə cərimə və giriş qadağası

Viza, vizasız qalma müddəti və ya yaşayış hüququ bitdikdən sonra ölkədə qalmaq qanunsuz qalma sayılır. 26 iyun 2025-ci il tarixli №875 qanunla yenilənmiş İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 191-ci maddəsi 1 oktyabr 2025-ci ildən aşağıdakı sanksiyaları müəyyən edir:

  • qanuni qalma müddəti bitdikdən sonra 3 ayadək artıq qalma — 1.000 GEL cərimə və 6 ay giriş qadağası;
  • 3 aydan 1 ilədək artıq qalma — 2.000 GEL cərimə və 2 il giriş qadağası;
  • 1 ildən çox artıq qalma — 3.000 GEL cərimə və 3 il giriş qadağası.

Cərimə deportasiyanı avtomatik əvəz etmir. Qanuni qalma əsasının artıq mövcud olmaması 51-ci maddəyə görə ayrıca deportasiya əsasıdır və DİN işin hallarına uyğun qərar verə bilər. Şəxs könüllü çıxsa belə, artıq qalma cəriməsini ödəmək öhdəliyi saxlanılır.

Cərimə ödənməzsə, şəxsə Gürcüstan vizası verilmir və cərimə tam ödənilənədək ölkəyə girişinə icazə verilmir. Buna görə “sərhəddə cəriməni ödəyib məsələni bağlamaq” hər işdə deportasiya riskini aradan qaldırmır.

Könüllü çıxış üçün nə qədər vaxt verilir?

Şəxsin müraciəti və konkret işin halları nəzərə alınmaqla deportasiya qərarında Gürcüstanı könüllü tərk etmək üçün 7–30 təqvim günü verilə bilər. Şəxs bu müddətdə ölkəni öz hesabına tərk etməlidir. Qanunsuz qalma ilə bağlı inzibati cərimə könüllü çıxışla aradan qalxmır.

Deportasiya qərarından şikayət etmək olarmı?

Bəli. Deportasiya qərarı şəxsə təqdim edildikdən sonra, ümumi qayda ilə, 10 gün ərzində qanunvericiliyə uyğun şikayət edilə bilər. Məhkəmə qərarından apellyasiya verilməsi onun qüvvəsini avtomatik dayandırmaya bilər. Buna görə qərarın təqdim edildiyi tarix dərhal qeydə alınmalı və gecikmədən hüquqi yardım alınmalıdır.

Deportasiya nə vaxt təxirə salına bilər?

Fors-major, sağlamlığın pisləşməsi, müşayiətsiz əlillik, hamiləlik zamanı səfərin sağlamlığa təhlükəsi, qəbul edən ölkənin sənədləri gecikdirməsi və ya uşağın müşayiətsiz qalması/təhsilinin kəsilməsi riski olduqda deportasiya 30 günədək təxirə salına bilər. Hal dəyişməzsə, bir dəfə daha 30 günlük təxirə salma mümkündür.

Hansı ölkəyə göndərmək olmaz?

Şəxs siyasi baxışına, sülh və insan hüquqlarını müdafiə fəaliyyətinə görə təqib olunacağı, həyatı və ya sağlamlığı təhlükədə olacağı dövlətə göndərilə bilməz. İşgəncə, qeyri-insani və ya ləyaqəti alçaldan rəftar, yaxud ciddi zərər riski olan ölkəyə məcburi qaytarma da qadağandır.

Deportasiya neçə il qüvvədə olur?

Hüquqi baxımdan deportasiyanın özü “illərlə davam edən” status deyil; qərarın icrası ilə şəxs ölkədən çıxarılır. Müddətlə ölçülən nəticə Gürcüstana yenidən giriş qadağasıdır. Qanunun 63-cü maddəsinə görə deportasiya olunmuş əcnəbiyə 2 ildən 5 ilədək giriş qadağası qoyula bilər. Konkret müddəti deportasiya qərarını verən səlahiyyətli orqan işin hallarına görə müəyyən edir.

26 iyun 2025-ci il tarixli 865 nömrəli dəyişiklikdən sonra qanunsuz giriş və ya qanuni qalma əsasının bitməsi hallarında şəxs 7–30 günlük müddətdə könüllü çıxsa belə, DİN ona 2–5 illik yenidən giriş qadağası tətbiq edə bilər. Təhlükəsizlik, sistematik qanun pozuntusu, saxta sənəd və 51-ci maddənin digər əsasları üzrə könüllü çıxış da qadağanı avtomatik aradan qaldırmır.

Qanunsuz qalma üzrə 191-ci maddənin konkret sanksiyası ümumi deportasiya qərarından ayrıdır: müddətdən asılı olaraq 1.000–3.000 GEL cərimə və 6 ay–3 il giriş qadağası tətbiq olunur. Məcburi deportasiya xərcləri də şəxsə və ya onu dəvət edənə aid edilə bilər.

Rəsmi mənbələr

  1. Matsne — Əcnəbilərin və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin hüquqi vəziyyəti haqqında Qanun
  2. Matsne — 26 iyun 2025-ci il tarixli №875 dəyişiklik qanunu
  3. Matsne — İnzibati Xətalar Məcəlləsi, maddə 191
  4. Matsne — Gürcüstanın İnzibati Prosessual Məcəlləsi

Məbləğ və prosedurlar dəyişə bilər; müraciətdən əvvəl rəsmi mənbənin aktual versiyasını yoxlayın.