Gürcüstanda boşanmanın yolu ər-arvad arasında mübahisənin olub-olmamasından asılıdır. Tərəflər boşanma və onun nəticələri barədə razıdırsa, nikahın pozulması mülki qeydiyyat orqanında həyata keçirilə bilər. Razılıq yoxdursa və ya uşağın yaşayış yeri, aliment, görüş qaydası və əmlak barədə mübahisə varsa, işə məhkəmə baxır.

Razılıqlı boşanma necə aparılır?

Hər iki həyat yoldaşı razıdırsa, Dövlət Xidmətlərinin İnkişafı Agentliyinin ərazi şöbəsinə və ya Public Service Hall-a birgə ərizə təqdim edilə bilər. Rəsmi SDA məlumatına görə tələb olunan əsas sənədlər birgə ərizə, hər iki şəxsin şəxsiyyət sənədi və nikah şəhadətnaməsidir. Qeydiyyat ərizədən sonra 5 iş günü ərzində aparılır, boşanmanın qeydiyyatı və şəhadətnamə üçün xidmət haqqı 60 GEL-dir.

Nə zaman məhkəməyə müraciət edilməlidir?

  • həyat yoldaşlarından biri boşanmağa razı deyil və ya ərizədən yayınırsa;
  • uşağın hansı valideynlə yaşayacağı barədə razılıq yoxdursa;
  • alimentin məbləği və ödənilmə qaydası mübahisəlidirsə;
  • görüş və uşağın tərbiyəsində iştirak qaydası müəyyən edilməlidirsə;
  • birgə əmlakın bölünməsi və ya həyat yoldaşına təminat tələbi varsa.

Məhkəmə barışdırma tədbirləri görə və iclası təxirə salaraq barışıq üçün maksimum 6 ay müddət müəyyən edə bilər. Birgə yaşayışın və ailənin qorunmasının artıq mümkün olmadığı qənaətinə gəldikdə nikahı pozur.

Uşaq kimdə qalır?

Valideynlər razılaşa bilmirsə, məhkəmə boşanma qərarı ilə uşağın hansı valideynlə yaşayacağını və alimenti kimin ödəyəcəyini müəyyən edir. Əsas meyar valideynin istəyi deyil, uşağın üstün maraqlarıdır. Məhkəmə uşağın yaşı və bağlılığı, gündəlik qayğı, yaşayış və təhsil şəraiti, valideynlərin uşağa ayıra bildiyi vaxt, təhlükəsizlik və digər faktları qiymətləndirə bilər; zərurət olduqda qəyyumluq və himayə orqanını prosesə cəlb edir.

Aliment üçün sabit faiz və ya minimum məbləğ varmı?

Xeyr. Gürcüstan Mülki Məcəlləsi alimenti avtomatik olaraq əməkhaqqının müəyyən faizi və ya hamı üçün eyni sabit məbləğ kimi müəyyən etmir. Valideynlər məbləği razılaşma ilə müəyyən edə bilərlər. Razılıq olmadıqda məhkəmə uşağın normal saxlanması və tərbiyəsi üçün real ehtiyaclarını, həmçinin uşağın və hər iki valideynin faktiki maddi və ailə vəziyyətini ağlabatan və ədalətli qiymətləndirərək aylıq məbləğ təyin edir.

Məhkəmə hansı xərcləri nəzərə ala bilər?

  • qida, geyim, yaşayış və kommunal xərclərin uşağa düşən hissəsi;
  • bağça, məktəb, dərs ləvazimatı və əlavə təhsil;
  • tibbi xidmət, dərman və sığorta;
  • nəqliyyat və uşağın inkişafı üçün zəruri fəaliyyətlər;
  • uşağın xüsusi ehtiyacları;
  • hər iki valideynin gəliri, əmlakı, digər öhdəlikləri və himayəsində olan şəxslər.

Ağır xəstəlik, xəsarət və başqa xüsusi hal yaranarsa, aliment ödəyən valideyn əlavə xərclərin bölüşdürülməsinə də cəlb edilə bilər. Rəsmi əməkhaqqının olmaması valideynin uşağı saxlamaq vəzifəsini avtomatik aradan qaldırmır.

İddia ərizəsində nə tələb etmək olar?

  • nikahın pozulması;
  • uşağın yaşayış yerinin müəyyən edilməsi;
  • aylıq aliment və zəruri əlavə xərclər;
  • iş davam etdiyi müddətdə müvəqqəti aliment;
  • digər valideynlə görüş və ünsiyyət qaydası;
  • zərurət olduqda birgə əmlakın bölünməsi və həyat yoldaşına təminat.

Valideynlik qeydiyyatla təsdiqlənirsə, məhkəmə işin mahiyyəti həll edilməzdən əvvəl də müvəqqəti aliment ödənilməsi barədə qərardad verə bilər.

Hansı sənədlər lazımdır?

  • nikah şəhadətnaməsi və tərəflərin şəxsiyyət sənədləri;
  • uşağın doğum haqqında şəhadətnaməsi;
  • yaşayış ünvanı və ailə tərkibi barədə sənədlər;
  • uşağın aylıq xərclərinin cədvəli və qəbzlər;
  • valideynlərin gəlir, bank, vergi, əməkhaqqı və əmlak sənədləri;
  • uşağın sağlamlığı, təhsili və xüsusi ehtiyaclarını təsdiqləyən materiallar;
  • alimentin əvvəllər tələb edildiyini göstərən yazışma və köçürmələr.

Dövlət rüsumu nə qədərdir?

Mülki Prosessual Məcəlləyə görə birinci instansiyada qeyri-əmlak tələbi üçün dövlət rüsumu hazırda 100 GEL-dir. Əmlak bölgüsü kimi qiymətləndirilən tələb əlavə olunarsa, rüsum mübahisə predmetinin dəyərinə görə ayrıca hesablana bilər. Aliment tələb edən iddiaçı alimentin tutulması tələbi üzrə dövlət büdcəsinə məhkəmə xərclərindən azaddır.

Aliment hansı tarixdən tutulur?

Ümumi qayda olaraq aliment məhkəməyə iddia verilən tarixdən sonrakı dövr üçün təyin edilir. Əvvəlki dövr üzrə maksimum 3 il üçün aliment tələb edilə bilər, əgər iddiaçı məhkəməyə qədər ödənişi almaq üçün tədbir gördüyünü, lakin borclunun ödənişdən yayındığını sübut edərsə. Buna görə yazılı tələbləri, mesajları və bank məlumatlarını saxlamaq vacibdir.

Qərar necə icra olunur?

Qərar qüvvəyə mindikdən sonra icra vərəqəsi ilə məcburi icra başlanır. İşəgötürən icra sənədi əsasında alimenti maaş, pensiya və ya digər gəlirdən hər ay tutaraq ödəniş günündən sonra ən gec üç gün ərzində alıcıya köçürməlidir. Borc yaranarsa, icra gəlirlərə, bank hesablarına və qanunun icazə verdiyi digər əmlaka yönəldilə bilər.

Məbləği sonradan dəyişmək mümkündürmü?

Bəli. Valideynin və ya uşağın maddi və ailə vəziyyəti əhəmiyyətli dəyişərsə, maraqlı şəxs məhkəmədən alimentin artırılmasını və ya azaldılmasını tələb edə bilər. Valideynlər bunu özbaşına dayandıra və ya azalda bilməz; əvvəlki məhkəmə qərarı yeni qəraradək icra edilməlidir.

Rəsmi mənbələr

  1. Matsne — Gürcüstan Mülki Məcəlləsi, maddələr 1123, 1127–1130 və 1212–1237
  2. Matsne — Gürcüstan Mülki Prosessual Məcəlləsi, maddələr 39 və 46
  3. SDA — Boşanmanın qeydiyyatı, sənədlər və 60 GEL xidmət haqqı
  4. Gürcüstan Milli İcra Bürosu

Məbləğ və prosedurlar dəyişə bilər; müraciətdən əvvəl rəsmi mənbənin aktual versiyasını yoxlayın.