Gürcüstanda otel və apartament xoşunuza gəlməzsə pul geri qaytarılırmı?

Turist otelə və ya günlük apartamentə əvvəlcədən ödəniş edib, yeri gördükdən sonra sadəcə dizaynı, mənzərəsi və ya ümumi hissi xoşuna gəlmədiyi üçün pulu avtomatik geri almaq hüququna malik deyil. Geri ödəniş ilk növbədə rezervasiyanın ləğv şərtlərindən asılıdır. Lakin obyekt elandakı şəkil və təsvirə ciddi uyğun gəlmirsə, təhlükəlidirsə, natəmizdirsə, əsas xidmətlər yoxdursa və ya başqa ünvanda yerləşirsə, turist müqavilənin düzgün icra edilmədiyini əsas gətirib düzəliş, alternativ yerləşmə, qiymətin azaldılması və ya tam refund tələb edə bilər.

14 günlük səbəbsiz imtina hüququ otelə tətbiq olunurmu?

Adətən xeyr. Gürcüstanın “İstehlakçı hüquqlarının müdafiəsi haqqında” Qanununun 14-cü maddəsi konkret tarix və ya müddət üçün sifariş edilmiş qeyri-yaşayış yerləşdirmə xidmətini 14 günlük səbəbsiz imtina hüququndan istisna edir. Buna görə onlayn rezervasiya edilməsi öz-özlüyündə turistə check-in zamanı “fikrimi dəyişdim” deyib tam refund almaq hüququ vermir.

Bu qayda otel və ya apartamentin müqaviləyə uyğun xidmət göstərməməsinə haqq qazandırmır. 14 günlük səbəbsiz ləğv ayrı məsələdir, yanlış elan və xidmətin qüsurlu icrası isə ayrı.

Sadəcə xoşuna gəlmədikdə pul qaytarılırmı?

Obyekt elana, rezervasiya təsdiqinə və əvvəlcədən açıqlanmış şərtlərə uyğundursa, lakin turist rəngi, mebel üslubunu, mərtəbəni və ya ətrafın atmosferini bəyənmirsə, refund yalnız seçilmiş tarifin ləğv siyasətinə və ev sahibinin razılığına bağlıdır. “Non-refundable” tarif bu halda tam məbləğin saxlanmasına imkan verə bilər. Pulsuz ləğv tarixi keçməyibsə, müqavilədə göstərilən qaydaya uyğun ləğv edilməlidir.

Hansı hallarda refund üçün güclü hüquqi əsas var?

elan və şəkillər faktiki obyektə aid deyil və ya əsas xüsusiyyətlər ciddi fərqlənir;
rezervasiya edilən otaq/apartament mövcud deyil, artıq başqasına verilib və ya başqa ünvana yönləndirilir;
yataq otağı, çarpayı sayı, sahə, mərtəbə, lift, parkinq, mətbəx və ya xüsusi giriş barədə mühüm məlumat yanlışdır;
elan edilən kondisioner, isitmə, isti su, elektrik, internet və ya sanitar qovşaq işləmir;
kif, həşərat, yataq taxtabiti, ciddi natəmizlik və sağlamlıq riski mövcuddur;
qapı/kilid, qaz, elektrik və ya konstruksiya təhlükəsi səbəbindən qalmaq ağlabatan deyil;
obyekt turistin əvvəlcədən bildirdiyi və qəbul edilmiş xüsusi ehtiyaca uyğun deyil;
qiymət, depozit, vergi və əlavə haqq rezervasiyadan əvvəl açıqlanmayıb;
ev sahibi check-in təmin etmir və ya açarı vermir.

Turist nə tələb edə bilər?

Pozuntunun ağırlığına və düzəldilmə imkanına uyğun olaraq turist:

problemin dərhal aradan qaldırılmasını — təmizlik, isti su, isitmə və s.;
rezervasiya edilən səviyyəyə uyğun başqa otaq və ya apartament;
xidmətin dəyərinə uyğun qiymət endirimi və qismən refund;
əhəmiyyətli uyğunsuzluq aradan qaldırılmırsa müqavilənin dayandırılması və istifadə olunmamış gecələr üçün refund;
obyekt tam yararsız, təhlükəli, saxta və ya xidmət ümumiyyətlə göstərilməyibsə tam refund;
qanuni şərtlər daxilində sübut edilmiş əlavə zərərin ödənilməsini tələb edə bilər.

Kiçik və tez düzəldilə bilən problemə görə dərhal bütün məbləğin qaytarılması həmişə mütənasib sayılmaya bilər. Ev sahibinə problemi ağlabatan müddətdə düzəltmək imkanı vermək, təhlükəsizlik riski və ya aşkar saxtakarlıq halları istisna olmaqla, mövqeyi gücləndirir.

Check-in zamanı ilk 30 dəqiqədə nə etmək lazımdır?

Əşyaları yerləşdirməzdən və otaqdan geniş istifadə etməzdən əvvəl tarix görünən foto və video çəkin.
Elanın screenshot-larını, şəkilləri, xidmət siyahısını, ünvanı, qiyməti və ləğv şərtini saxlayın.
Problemi platformanın daxili mesajlaşmasında və ev sahibinə yazılı bildirin.
Qüsurları maddə-maddə göstərin və konkret həll istəyin: düzəliş, alternativ və ya refund.
Platformanın şikayət müddətini gözləməyin; bir çox platformada ilk saatlar/24 saat vacibdir.
Təhlükə varsa obyekti tərk edin, lakin səbəbi və açarın qaytarılmasını yazılı sənədləşdirin.
Alternativ otel götürürsünüzsə qəbzi saxlayın və qiyməti ağlabatan seçin.

Hansı sübutlar vacibdir?

rezervasiya təsdiqi və ödəniş qəbzi;
elanın tam screenshot-u və URL-i;
otağın girişdən dərhal sonra çəkilmiş foto/videosu;
ev sahibi və platforma ilə bütün mesajlar;
problemi bildirdiyiniz vaxt və verilən cavab;
oteldən çıxış/check-out təsdiqi və açarın qaytarılması;
alternativ yerləşmə, nəqliyyat, təmizlik və tibbi xərclərin qəbzləri;
lazım olduqda şahid və ya mütəxəssis rəyi.

Telefon zəngi ilə kifayətlənməyin. Danışıqdan sonra “bu gün saat 14:20-də danışdığımız kimi...” məzmunlu yazılı mesaj göndərin.

Platforma, ev sahibi və otel qarşısında tələb

Rezervasiya platforması yalnız vasitəçi ola bilər və xidmətin faktiki təminatçısı otel, şirkət, fərdi sahibkar və ya ev sahibi ola bilər. Tələbi rezervasiya müqaviləsində “property/host/trader” kimi göstərilən tərəfə və eyni zamanda platformanın dispute kanalına göndərin. Platformanın öz refund qaydaları qanuni hüquqlara əlavə müdafiə verə bilər, lakin onların avtomatik refund qərarı dövlət orqanının və ya məhkəmənin qərarı deyil.

Evini təsadüfi və qeyri-kommersiya qaydasında kirayə verən sırf şəxslə mübahisədə İstehlakçı Qanununun tətbiqi mübahisəli ola bilər; bu halda müqavilə və Mülki Məcəllə əsas rol oynayır. Davamlı şəkildə yerləşdirmə xidməti göstərən peşəkar host isə faktiki hallara görə “trader” sayıla bilər.

Yazılı refund tələbi necə hazırlanır?

Mesajda rezervasiya nömrəsi, ünvan, check-in tarixi, ödənilmiş məbləğ, uyğunsuzluqlar, əlavə edilmiş sübutlar və istədiyiniz həll göstərilməlidir:

Bank chargeback etmək olarmı?

Kartla ödəniş edilibsə və xidmət göstərilməyib, saxta təsvirlə təqdim edilib və ya razılaşdırılmış refund ödənilməyibsə, kartı verən banka chargeback sorğusu verilə bilər. Bu, avtomatik hüquq və ya zəmanətli refund deyil; kart şəbəkəsinin müddətləri və sübut standartları tətbiq olunur. Əvvəlcə satıcı/platforma ilə yazılı həll cəhdi, sonra bank ərizəsi və sənədlər təqdim edilməlidir. Chargeback-də həqiqətə uyğun olmayan məlumat vermək olmaz.

GCCA və məhkəməyə müraciət

Peşəkar otel/host yanlış məlumat verib və ya istehlakçı hüquqlarını pozubsa, Gürcüstan Rəqabət və İstehlakçı Agentliyinə — GCCA-ya müraciət etmək olar. Qanuna görə Agentliyə müraciət üçün ümumi müddət pozuntudan sonra 2 ildir. GCCA əsasən istehlakçı qrupuna təsir edən və ya edə biləcək davranışı araşdırır; fərdi pul tələbi üçün məhkəmə, mediasiya və ya arbitraj hüququ saxlanılır. Xarici platformanın yurisdiksiyası, müqavilədəki tətbiq olunan hüquq və ödənişi alan tərəf ayrıca yoxlanmalıdır.

Rezervasiyadan əvvəl turist üçün yoxlama siyahısı

“free cancellation” tarixini və yerli saat qurşağını yoxlayın;
non-refundable və qismən refundable tarifləri ayırın;
vergi, təmizlik haqqı, depozit və gec check-in ödənişini yazılı alın;
ünvanı xəritədə və obyektin son rəylərində yoxlayın;
otaq/apartament növünü, çarpayı, mərtəbə, lift, isitmə və kondisioneri təsdiqlədin;
yalnız platformadakı təhlükəsiz ödəniş kanalından istifadə edin;
şəxsi karta və ya kripto wallet-ə köçürmə istəyən elanlarda əlavə yoxlama aparın;
elan və ləğv qaydasının screenshot-unu ödənişdən əvvəl saxlayın.

Rəsmi mənbələr

Məbləğ və prosedurlar dəyişə bilər; müraciətdən əvvəl rəsmi mənbənin aktual versiyasını yoxlayın.